Visual Studio Code Kurulumu ve Python Ayarları: Adım Adım Rehber

Tarafındanhazar




Geçen derste Python’u kurduk ve REPL’de ilk satırımızı çalıştırdık. Güzel ama o pencerede 50 satırlık bir program yazmayı denersen ilk hatada her şeyi baştan yazarsın. Kod dosyaya kaydedilmeli, düzenlenmeli, tekrar çalıştırılmalı.

Bu derste Visual Studio Code Python ikilisini kuracağız. VS Code’u seçmemin sebebi basit: ücretsiz, hafif ve Python desteği çok iyi. Bu seride yazacağımız bütün kodu burada yazacağız.

Visual Studio Code Nedir? (Visual Studio ile Karışmasın)

İki isim birbirine çok benziyor ve yeni başlayanların neredeyse hepsi bir kere yanlış olanı indiriyor.

  • Visual Studio Code (VS Code): Hafif, ücretsiz kod editörü. Bizim kuracağımız bu.
  • Visual Studio: Microsoft’un büyük, ağır geliştirme ortamı (özellikle C# ve .NET için). Bu seri için gereksiz.

Editör, kod yazdığın akıllı bir metin defteri gibi düşünülebilir. Not Defteri’nde de Python yazabilirsin ama renklendirme, hata uyarısı ve otomatik tamamlama olmadan bu, gözünü bağlayıp yemek yapmaya benziyor.

VS Code Kurulumu

İndirme adresi: code.visualstudio.com. Site işletim sistemini kendisi algılar ve doğru butonu öne çıkarır.

Windows’ta Kurulum

  1. Siteden Windows yükleyicisini indir ve çalıştır.
  2. Lisans sözleşmesini kabul edip ilerle.
  3. “Ek görevleri seçin” ekranında şu iki kutuyu işaretle: “Dosya bağlam menüsüne ‘Code ile Aç’ eylemini ekle” ve “PATH’e ekle” (genelde zaten işaretli gelir).
  4. Kur ve bitir.

“Code ile Aç” seçeneği sonradan işine yarayacak. Bir klasöre sağ tıklayıp doğrudan VS Code’da açmak, projelerle çalışırken çok zaman kazandırıyor.

macOS’ta Kurulum

  1. İnen .zip dosyasını aç.
  2. İçindeki Visual Studio Code uygulamasını Applications klasörüne sürükle.
  3. Uygulamayı Launchpad’den aç.

Uygulamayı Applications’a taşımayı atlarsan VS Code Downloads klasöründen çalışır ve güncelleme sırasında garip hatalar verebilir.

Linux’ta Kurulum

Ubuntu ve Debian tabanlı sistemlerde siteden .deb paketini indirip kurabilirsin:

# İndirdiğin .deb dosyasının olduğu klasörde çalıştır
# (dosya adını kendi indirdiğinle değiştir)
sudo apt install ./indirdigin-dosya.deb

Fedora gibi RPM tabanlı dağıtımlarda aynı sitedeki .rpm paketini kullan. Snap ile kurmayı tercih edenler için de sudo snap install code --classic komutu iş görür.

Python Eklentisini Kur

VS Code tek başına Python’u tanımaz. Bunu eklentiyle öğretiyoruz.

  1. Sol taraftaki çubukta Extensions simgesine tıkla (dört kare). Kısayolu: Ctrl + Shift + X (Mac’te Cmd + Shift + X).
  2. Arama kutusuna Python yaz.
  3. Yayıncısı Microsoft olan ve indirme sayısı milyonlarla ifade edilen eklentiyi bul.
  4. Install düğmesine bas.

Bu eklenti yanında Pylance (akıllı kod tamamlama ve hata tespiti) gibi yardımcıları da getirir. Ayrı ayrı kurman gerekmez.

Arama sonuçlarında benzer isimli onlarca eklenti çıkar. Yayıncı adını kontrol et. Bir kere adı benzer, yayıncısı bilinmeyen bir eklentiyi kurup yarım saat uğraşmıştım, sonra fark ettim.

İstersen: Türkçe Arayüz

Extensions kısmında Turkish Language Pack for Visual Studio Code diye aratıp kurarsan menüler Türkçe olur. Zorunlu değil. Ben İngilizce kullanmanı öneririm çünkü hata mesajlarını ve forumlardaki çözümleri ararken menü isimleri İngilizce geçiyor. Tercih senin.

Çalışma Klasörü Aç ve İlk Dosyanı Oluştur

VS Code’da tek tek dosya açmak yerine bir klasör açarak çalışmak çok daha sağlıklı. Seri boyunca her şeyi aynı yerde toplayacağız.

  1. Bilgisayarında python-dersleri adında boş bir klasör oluştur. Türkçe karakter ve boşluk içermeyen bir yol seç (örneğin C:\python-dersleri ya da ~/python-dersleri).
  2. VS Code’da File > Open Folder (Dosya > Klasör Aç) de ve bu klasörü seç.
  3. “Do you trust the authors of the files in this folder?” sorusu çıkarsa kendi oluşturduğun klasör olduğu için Yes, I trust the authors de.
  4. Sol paneldeki New File simgesine bas ve dosyaya merhaba.py adını ver.

Dosya adının sonundaki .py uzantısı şart. Uzantıyı unutursan VS Code dosyayı Python olarak tanımaz, renklendirme ve çalıştırma düğmesi gelmez. İlk haftada bunu yanlış yazıp “düğme neden yok?” diye kafa yoran çok kişi gördüm.

Dosyaya şu kodu yaz:

# merhaba.py
# Kullanıcıya selam veren ilk dosya programımız
isim = "Python"
print("Merhaba,", isim)

Değişkenleri 6. derste ayrıntılı işleyeceğiz. Şimdilik isim‘in içine bir metin koyduğumuzu, print()‘in de onu ekrana yazdığını bilmen yeterli.

Python Yorumlayıcısını Seç (En Çok Atlanan Adım)

Bilgisayarında birden fazla Python olabilir. VS Code hangisini kullanacağını bilmek zorunda. Yanlış seçim, ileride kurduğun kütüphanelerin “yok” görünmesine sebep olur.

  1. Ctrl + Shift + P (Mac’te Cmd + Shift + P) ile komut paletini aç.
  2. Python: Select Interpreter yaz ve seç.
  3. Listeden geçen derste kurduğun, en güncel Python 3 sürümünü seç.

Seçtikten sonra pencerenin sağ alt köşesinde sürüm numarasını göreceksin (örneğin 3.x.x). Bu, VS Code’un hangi Python’u kullandığını gösteren yerdir. Bir şey ters gittiğinde ilk bakacağın yer orası.

Komut paleti neydi? VS Code’un neredeyse her özelliğine yazarak ulaştığın arama kutusu. Menülerde bir şey bulamazsan Ctrl + Shift + P yazıp aramak çoğu zaman en hızlı yoldur.

Kodu Çalıştır

Sağ üst köşede küçük bir ▶ (Run Python File) düğmesi var. Dosya açıkken ona bas.

Altta bir terminal paneli açılacak ve şu çıktıyı göreceksin:

Merhaba, Python

Arka Planda Ne Oldu?

Düğmeye bastığında VS Code senin yerine terminale bir komut yazdı. Aşağı yukarı şunun karşılığı:

# VS Code'un senin yerine terminalde çalıştırdığı komut (Windows)
python merhaba.py

# Mac ve Linux'ta
python3 merhaba.py

Yani düğme sihirli bir şey yapmıyor. Seçtiğin yorumlayıcıyla dosyayı çalıştırıyor ve çıktıyı panelde gösteriyor. Bunu bilmek önemli, çünkü bir gün düğme çalışmazsa terminale aynı komutu elle yazıp sorunun editörde mi Python’da mı olduğunu ayırt edebilirsin.

Bence Değiştirmeye Değer VS Code Ayarları

VS Code varsayılan ayarlarla da çalışır. Ama birkaç küçük değişiklik hem rahatlık hem hata önleme açısından fark yaratıyor.

Ayarlar ekranını Ctrl + , (Mac’te Cmd + ,) ile aç. Sağ üstteki Open Settings (JSON) simgesi ayar dosyasını doğrudan düzenlemeni sağlar. Eğer dosya boşsa ya da içinde başka ayarlar varsa süslü parantezlerin arasına şunları ekleyebilirsin:

{
    // Dosyayı otomatik kaydet (1 saniye bekledikten sonra)
    "files.autoSave": "afterDelay",

    // Yazı boyutu: gözün yorulmasın
    "editor.fontSize": 16,

    // Tab tuşu 4 boşluk eklesin (Python'un standardı)
    "editor.tabSize": 4,
    "editor.insertSpaces": true,

    // Boşluk ve tab karakterlerini görünür yap
    "editor.renderWhitespace": "all"
}

Her birinin neden orada olduğunu açıklayayım:

  • autoSave: Kaydetmeyi unutup eski kodu çalıştırmanın verdiği saçma hayal kırıklığını bitirir. Bunu “kodum neden değişmedi?” diye bir saat uğraşarak öğrendim.
  • fontSize: Uzun süre kod okuyacaksın. Varsayılan boyut birçok ekranda küçük kalıyor.
  • tabSize ve insertSpaces: Python girinti (indentation) konusunda çok hassas. Tab ve boşluğu karıştırmak IndentationError hatasının en yaygın sebebi. Bu iki ayar tab tuşuna basınca hep 4 boşluk eklenmesini sağlar.
  • renderWhitespace: Görünmeyen boşlukları noktalarla gösterir. Girinti hatasını gözünle yakalarsın. Rahatsız edici bulursan sonradan "selection" yapabilirsin.

JSON’daki // ile başlayan satırlar yorumdur. Ayar dosyası bunları sorunsuz kabul eder.

Sık Karşılaşılan VS Code ve Python Sorunları

Run Düğmesi Görünmüyor

Üç olası sebep var, sırayla kontrol et: dosyanın uzantısı .py mi, Python eklentisi kurulu mu, ve sağ altta bir yorumlayıcı seçili mi? Çoğu zaman biri bunlardan.

“Python was not found” veya Microsoft Store Açılıyor

Geçen dersteki PATH ve “uygulama yürütme takma adları” konusuna dön. Aynı sorunun editördeki yansıması bu. Çözüm orada anlatıldığı gibi.

Yorumlayıcı Listesinde Python Görünmüyor

Python’u VS Code açıkken kurduysan editör henüz fark etmemiş olabilir. VS Code’u tamamen kapatıp yeniden aç. Hâlâ yoksa Enter interpreter path seçeneğiyle python.exe dosyasını elle gösterebilirsin.

Çıktı Değişmiyor, Eski Kod Çalışıyor

Sekme başlığında dosya adının yanında bir nokta varsa dosya kaydedilmemiş demektir. Yukarıdaki autoSave ayarını açtıysan bu sorun büyük oranda ortadan kalkar.

Hazırlık Kontrol Listesi

  • ✅ VS Code kurulu ve açılıyor.
  • ✅ Microsoft’un Python eklentisi yüklü.
  • ✅ python-dersleri klasörü VS Code’da açık.
  • ✅ Sağ altta doğru Python sürümü seçili.
  • ✅ merhaba.py dosyası ▶ düğmesiyle çalışıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

VS Code ücretsiz mi?

Evet, ücretsiz ve açık kaynaklı bir editör. Hem kişisel hem ticari projelerde kullanabilirsin.

VS Code mu PyCharm mı?

PyCharm sadece Python’a odaklı, güçlü bir ortam. VS Code ise her dile uyan, daha hafif bir editör. Başlangıç ve veri bilimi için VS Code fazlasıyla yeterli. Ayrıca farklı dillere geçmek istediğinde yeni bir araç öğrenmene gerek kalmaz.

Eski bilgisayarda VS Code yavaş çalışır mı?

Genellikle çalışmaz. Normal bir ofis bilgisayarında akıcı çalışır. Yavaşlık hissedersen kullanmadığın eklentileri kapatmak çoğu zaman yeter.

Python için VS Code’da başka hangi eklentileri kurmalıyım?

Şimdilik hiçbiri. Eklenti kalabalığı hem editörü yavaşlatır hem de neyin hataya sebep olduğunu anlamayı zorlaştırır. İhtiyaç doğdukça ekleriz.

Sırada Ne Var?

Editör hazır, ama ileride pandas ve numpy gibi kütüphaneleri kurmaya başladığımızda projelerin birbirinin paketlerini bozmaması gerekecek. Bir sonraki derste