R’da Mantıksal Operatörler: &, &&, |, || ve ! Arasındaki Fark
R’da “ve” için iki farklı operatör var: & ve &&. “Veya” için de iki tane: | ve ||. Yeni başlayanların çoğu bunları birbirinin yerine kullanır ve bir süre fark etmez. Sonra bir gün kod hata verir ya da daha kötüsü, hata vermeden yanlış sonuç üretir.
Bu derste R mantıksal operatörler konusunu, iki versiyonun neden var olduğunu ve hangisini ne zaman seçeceğini netleştireceğiz.
Dört Temel Operatör
&ve&&: VE. İki taraf da doğruysa doğru.|ve||: VEYA. Taraflardan biri doğruysa doğru.!: DEĞİL. Doğruyu yanlışa, yanlışı doğruya çevirir.xor(): ÖZEL VEYA. Sadece biri doğruysa doğru.
TRUE & FALSE
TRUE | FALSE
!TRUE
xor(TRUE, TRUE)[1] FALSE
[1] TRUE
[1] FALSE
[1] FALSETek mi Çift mi? & ile && Farkı
Temel kural şu:
- Tek (
&,|) vektörel çalışır. Her elemanı ayrı ayrı karşılaştırır ve vektör döndürür. - Çift (
&&,||) yalnızca tek bir değerle çalışır ve tek birTRUEya daFALSEdöndürür.
yas <- c(15, 30, 70)
# Tek &: her yaş için ayrı sonuç verir
yas >= 18 & yas < 65[1] FALSE TRUE FALSEArka planda ne oldu? R iki karşılaştırmayı ayrı ayrı yaptı: yas >= 18 sonucu FALSE TRUE TRUE, yas < 65 sonucu TRUE TRUE FALSE. Sonra bu iki vektörü eleman eleman & ile birleştirdi. 15 yaşındaki ilk koşulu, 70 yaşındaki ikinci koşulu kaçırdı. Sadece 30 yaşındaki ikisini de geçti.
Aynı vektörü && ile denersen:
yas >= 18 && yas < 65Error in yas >= 18 && yas < 65 :
'length = 3' in coercion to 'logical(1)'R 4.3 sürümünden itibaren bu bir hata. Eski sürümlerde ilk elemana bakıp geri kalanı sessizce yok sayardı. Yani yanlış sonuç alıp fark etmeyebilirdin. Yeni davranış çok daha güvenli.
Hangisini Ne Zaman Kullanmalı?
ifvewhileiçinde:&&ve||. Bu yapılar tek birTRUEveyaFALSEister.- Vektörleri filtrelerken,
ifelse()ve veri tablosu işlemlerinde:&ve|.
yas <- 30
gelir <- 5000
# if içinde tek değer var: && kullan
if (yas >= 18 && gelir > 3000) {
cat("Başvuru uygun.\n")
}Başvuru uygun.Kısa Devre: && ve || Neden Hızlı ve Güvenli?
Çift operatörlerin bir özelliği daha var: kısa devre. Sonucun ne olacağı sol taraftan belli olduysa sağ tarafı hiç değerlendirmezler.
# FALSE && herhangi_bir_şey sonucu her zaman FALSE.
# Sağ taraf hiç çalışmaz, o yüzden stop() hata vermez.
FALSE && stop("Bu satıra hiç ulaşılmaz")
# TRUE || herhangi_bir_şey sonucu her zaman TRUE.
TRUE || stop("Buraya da ulaşılmaz")[1] FALSE
[1] TRUEBu davranış işe yarar. Eksik değer kontrolünü ve asıl kontrolü tek satırda güvenle yazabilirsin:
gelir <- NA
# Önce NA değil mi bak; NA ise sağ tarafa geçilmez
if (!is.na(gelir) && gelir > 5000) {
cat("Yüksek gelir\n")
} else {
cat("Gelir düşük ya da bilinmiyor.\n")
}Gelir düşük ya da bilinmiyor.Geçen derste if (gelir > 5000) yazınca hata almıştık. Bu kez !is.na(gelir) sonucu FALSE olduğu için && sağ tarafa bakmadı ve hata çıkmadı. Bu kalıbı ezberle: önce var mı, sonra değeri.
NA ile Mantıksal İşlemler
NA bulaşıcıdır dedik. Mantıksal işlemlerde ise her zaman bulaşmaz. Sonuç zaten belliyse R NA döndürmez.
NA & TRUE # Sonuç TRUE ya da FALSE olabilir: bilinmez
NA & FALSE # Hangisi olursa olsun sonuç FALSE
NA | TRUE # Hangisi olursa olsun sonuç TRUE
NA | FALSE # Bilinmez[1] NA
[1] FALSE
[1] TRUE
[1] NAMantığı basit: bilinmeyen değer ne olursa olsun sonuç aynıysa R sonucu verir. Farklı olabiliyorsa NA döner.
Operatör Önceliği
Aritmetikte çarpma toplamadan önce gelir. Mantıkta da & bir |‘den önce değerlendirilir. Parantezsiz yazarsan sürprizle karşılaşabilirsin.
# & önce çalışır: TRUE | (FALSE & FALSE) = TRUE | FALSE
TRUE | FALSE & FALSE
# Parantezle sırayı değiştir: (TRUE | FALSE) & FALSE
(TRUE | FALSE) & FALSE[1] TRUE
[1] FALSEAynı satırda hem ve hem veya kullanıyorsan parantez koy. Kodu okuyan kişi (altı ay sonraki sen) öncelik tablosunu hatırlamak zorunda kalmaz.
Aralık Kontrolü Tuzağı
Matematikte 18 <= yas < 65 yazarız. R’da bu yazım çalışmaz. Her karşılaştırmayı ayrı yazıp & ile bağlaman gerekir: yas >= 18 & yas < 65.
Bir de şu hata sık yapılır: x == 1 | 2 yazıp “x ya 1 ya da 2” demeye çalışmak. R bunu (x == 1) | 2 olarak okur, ve 2 sıfırdan farklı olduğu için TRUE sayılır. Sonuç her zaman TRUE olur. Doğrusu x == 1 | x == 2 ya da daha kısası x %in% c(1, 2).
any() ve all(): Vektörü Tek Değere İndirmek
Bir vektörün tamamına bakıp tek bir cevap istiyorsan any() ve all() kullan. Bunlar tam olarak if içinde işe yarar.
notlar <- c(45, 70, 90)
# Herhangi biri 80'den büyük mü?
any(notlar > 80)
# Hepsi 50'den büyük mü?
all(notlar > 50)
# if içinde güvenle kullanılır
if (all(notlar >= 40)) {
cat("Kimse 40'ın altında kalmadı.\n")
}[1] TRUE
[1] FALSE
Kimse 40'ın altında kalmadı.Kontrol Listesi
- Vektörlerde
&ve|,ifkoşullarında&&ve||kullanıyorum. - Kısa devrenin ne olduğunu ve
!is.na(x) && x > 5kalıbını biliyorum. NA & FALSEileNA & TRUEsonuçlarının neden farklı olduğunu anlıyorum.- Karışık koşullarda parantez kullanıyorum.
18 < x < 65yerine iki ayrı karşılaştırma yazıyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
R’da & ile && arasındaki fark nedir?
Tek & vektörün her elemanını ayrı ayrı karşılaştırıp vektör döndürür. Çift && yalnızca tek değerle çalışır, tek TRUE ya da FALSE döndürür ve gereksiz yere sağ tarafı değerlendirmez.
if içinde & kullanırsam ne olur?
Tek değerlerle sonuç aynı çıkar. Ama koşul vektör üretirse if hata verir. Ayrıca tek & kısa devre yapmaz. Bu yüzden if içinde && tercih edilir.
“Değil” operatörünü %in% ile nasıl birleştiririm?
!(x %in% liste) yazarsın. Parantezsiz !x %in% liste de aynı sonucu verir çünkü %in% önce çalışır, ama parantezli hali okumak daha kolaydır.
any() ve all() NA ile nasıl davranır?
Sonucu belirleyen bir değer varsa onu verirler. Örneğin any(c(TRUE, NA)) sonucu TRUE olur. Belirsizlik kalıyorsa NA döner. Bunu na.rm = TRUE ile NA’ları dışarıda bırakarak aşabilirsin.
Sıradaki ders: Koşulları kurduk. Şimdi aynı işi tekrar tekrar yapmayı öğreneceğiz. 14. derste while ve repeat döngülerini göreceğiz.







