R’da readline() ile Kullanıcıdan Veri Alma ve Tür Dönüşümleri
Şimdiye kadar yazdığın her programın verisi kodun içindeydi. Gerçek programlar ise çoğu zaman dışarıdan bir şey ister: bir isim, bir sayı, bir onay.
R bunun için readline() fonksiyonunu verir. Kullanımı çocuk oyuncağı. Asıl iş, gelen cevabı doğru türe çevirmekte çıkar ve R’da birçok kişi tam burada takılır.
readline() ile İlk Etkileşim
isim <- readline(prompt = "Adınız nedir? ")
cat("Merhaba, ", isim, "!\n", sep = "")Konsolda soru belirir, sen Ayşe yazıp Enter‘a basarsın:
# Adınız nedir? Ayşe
# Merhaba, Ayşe!Arka planda ne oldu? readline() programı durdurdu, prompt metnini yazdı ve senin yazdığın satırı bekledi. Enter’a bastığında yazdığın her şeyi bir karakter metni olarak döndürdü. isim değişkeni artık "Ayşe" değerini taşıyor.
cat() içinde sep = "" kullandım, çünkü varsayılan ayraç boşluktur. Yazmasaydım Merhaba, Ayşe ! gibi çirkin bir çıktı alırdım.
En Büyük Tuzak: Gelen Her Şey Metindir
Bu, bu dersin tek cümleye sığacak özeti. Şimdi yaşını sor:
yas <- readline(prompt = "Yaşınız: ") # kullanıcı 25 yazdı
class(yas)
# [1] "character"
yas + 1
# Error in yas + 1 : non-numeric argument to binary operatorEkranda 25 görünüyor ama R için bu "25" metnidir. Bu hata Ders 8’de gördüğümüz hatayla aynı. Çözüm için dönüştürmen gerekir:
yas <- as.numeric(readline(prompt = "Yaşınız: "))
yas + 1
# [1] 26Tür Dönüşüm Fonksiyonları
R’da dönüşümün adı hep as. ile başlar:
as.numeric("42.5") # [1] 42.5
as.integer("42") # [1] 42
as.integer("3.9") # [1] 3 yuvarlamaz, ondalığı keser
as.character(123) # [1] "123"
as.logical("TRUE") # [1] TRUE
as.logical("true") # [1] TRUE
as.logical("T") # [1] TRUE
as.logical("evet") # [1] NA
as.logical("1") # [1] NA
as.logical(1) # [1] TRUEMantıksal dönüşümde üç şeye dikkat et:
- R yalnızca
TRUE,true,True,Tve bunlarınFALSEkarşılıklarını tanır. "evet"ve"hayır"gibi Türkçe cevaplarNAolur.- Metin olan
"1"dönüşmez, sayı olan1dönüşür.
Evet/hayır sorularında kendi kuralını yaz: cevap %in% c("e", "evet"). Bunu Ders 11’de göreceğiz.
Başarısız Dönüşüm: NA ve Uyarı
as.numeric("abc")
# [1] NA
# Uyarı: NAs introduced by coercion
as.numeric(" 42 ") # [1] 42 baştaki ve sondaki boşlukları tolere eder
as.numeric("1e3") # [1] 1000
as.numeric("12,5") # [1] NA Türkçe ondalık virgülü tanımazR dönüşüm başarısız olunca hata vermez, NA döndürür ve bir uyarı yazar. Bu uyarıyı kaçırırsan NA hesaplamanın içine karışır. Ders 7’de gördüğün gibi virgülü önceden noktaya çevirmen gerekir:
as.numeric(sub(",", ".", "12,5", fixed = TRUE))
# [1] 12.5Faktör Tuzağı: as.numeric() Sürprizi
Faktörleri Ders 22’de anlatacağız, ama bu tuzağı şimdiden bil:
f <- factor(c("10", "20", "30"))
as.numeric(f)
# [1] 1 2 3
as.numeric(as.character(f))
# [1] 10 20 30Faktör etiketleri görünürde sayıdır, ama R bellekte onları 1, 2, 3 numaralı kategori kodları olarak saklar. as.numeric() doğrudan kodları verir. Doğru yol, önce as.character() ile etiketi metne, sonra sayıya çevirmek.
Acı tecrübe: Veri okuma sırasında sayı sütunu yanlışlıkla faktöre dönüşürse (içinde bir tane “bilinmiyor” yazısı olması yeter),
as.numeric()sessizce kategori kodlarını verir ve analizin tamamı yanlış olur. Hiçbir hata görmezsin.
Örtük Tür Dönüşümü (Coercion)
R, tek bir vektörün içinde farklı türleri tutmaz. Karıştırırsan sessizce ortak türe çevirir:
c(1, "a", TRUE)
# [1] "1" "a" "TRUE"
c(1, TRUE, FALSE)
# [1] 1 1 0
sum(c(TRUE, TRUE, FALSE))
# [1] 2Dönüşüm sırası: mantıksal → tam sayı → ondalıklı sayı → metin. Bir vektörde metin varsa her şey metin olur. TRUE değerleri sayıya karıştığında 1, FALSE ise 0 olur. Bu davranış sum(c(TRUE, TRUE, FALSE)) ile kaç koşulun sağlandığını saymak için faydalıdır.
Doğrulama: Kullanıcı Saçmalarsa Ne Olur?
Kullanıcı yedi yazarsa as.numeric() NA döndürür ve ekrana uyarı basar. Daha düzgün bir program, durumu kontrol edip kullanıcıya mesaj verir:
girdi <- readline(prompt = "Bir sayı girin: ")
sayi <- suppressWarnings(as.numeric(girdi)) # uyarıyı bastır, NA kontrolünü kendimiz yapacağız
if (is.na(sayi)) {
cat("Geçerli bir sayı girmediniz.\n")
} else {
cat("Sayının karesi:", sayi^2, "\n")
}
# Bir sayı girin: 7
# Sayının karesi: 49if ve else yapısını Modül 3’te ayrıntılı anlatacağız. Şimdilik okunuşu yeterli: “Sayı NA ise mesaj ver, değilse karesini yaz.” Kullanıcı yedi yazsaydı ilk dal çalışır, Geçerli bir sayı girmediniz. yazardı.
Arka planda ne oldu? suppressWarnings() dönüşüm uyarısını susturdu. Başarısız dönüşümün işareti olan NA değerini ise is.na() ile yakaladık.
Önemli Uyarı: readline() Yalnızca Etkileşimli Oturumda Çalışır
Şimdi acı bir gerçek. readline() yalnızca etkileşimli R oturumlarında (RStudio konsolu, R konsolu) bekler. Scripti terminalden Rscript ile çalıştırırsan beklemeden boş metin ("") döndürür:
if (interactive()) {
isim <- readline("Adınız: ")
} else {
isim <- "Ziyaretçi" # etkileşimli değilse varsayılan değer
}Bu yüzden döngü içinde kullanıcıdan geçerli giriş bekleyen kod, yanlış ortamda sonsuz döngüye girebilir:
# Modül 3'te öğreneceğin while döngüsü. Şimdilik sadece okumak yeterli.
if (interactive()) {
sayi <- NA
while (is.na(sayi)) {
girdi <- readline(prompt = "Bir sayı girin: ")
sayi <- suppressWarnings(as.numeric(girdi))
if (is.na(sayi)) cat("Geçersiz giriş, tekrar deneyin.\n")
}
cat("Girdiğiniz sayı:", sayi, "\n")
}Arka planda ne oldu? interactive() koruması olmasaydı, Rscript altında readline() sürekli "" döndürürdü. as.numeric("") sonucu NA olduğu için döngü hiç bitmezdi. Terminalde Ctrl+C ile durdurmak zorunda kalırdın.
Acı tecrübe: Bir script’i RStudio’da sorunsuz çalıştırıp zamanlanmış görev olarak sunucuya koymuş, sabaha kadar sonsuz döngüde dönen bir R süreci bulmuştum. Etkileşimli girişe bağımlı kodu
interactive()ile koru.
Alternatif: Komut Satırı Argümanları
Script’i terminalden çalıştırıp veriyi baştan vermek istiyorsan commandArgs() kullanılır. selam.R dosyası:
args <- commandArgs(trailingOnly = TRUE)
isim <- if (length(args) >= 1) args[1] else "Ziyaretçi"
cat("Merhaba, ", isim, "!\n", sep = "")Terminalde:
# Rscript selam.R Ayşe
# Merhaba, Ayşe!
#
# Rscript selam.R
# Merhaba, Ziyaretçi!trailingOnly = TRUE yalnızca senin verdiğin argümanları getirir, R’ın kendi iç ayarlarını dışarıda bırakır. Argümanlar da readline() gibi metin olarak gelir, yani sayıya çevirmen gerekir.
Uygulama: Vücut Kitle İndeksi Hesaplayıcı
boy_cm <- as.numeric(sub(",", ".", readline("Boyunuz (cm): "), fixed = TRUE))
kilo <- as.numeric(sub(",", ".", readline("Kilonuz (kg): "), fixed = TRUE))
vki <- kilo / (boy_cm / 100)^2
cat("VKİ:", round(vki, 1), "\n")
# Boyunuz (cm): 170
# Kilonuz (kg): 65
# VKİ: 22.5Arka planda ne oldu?
readline()cevabı metin olarak aldı.sub()ile Türkçe virgülü noktaya çevirdik. Kullanıcı65,5yazsa da program çalışır.as.numeric()metni sayıya dönüştürdü.65 / (1.7)^2işlemi yaklaşık22.49verdi,round()bunu22.5‘e yuvarladı.
Kullanıcı harf yazarsa vki NA olur. Bu sürümü yukarıdaki is.na() kontrolüyle güçlendirmek senin alıştırman olsun.
Kontrol Listesi
- ☐
readline()fonksiyonunun her zaman metin döndürdüğünü biliyorum. - ☐ Sayısal işlemden önce
as.numeric()ile dönüşüm yapıyorum. - ☐ Dönüşüm sonrası
is.na()ile başarısızlığı kontrol ediyorum. - ☐
as.logical("evet")sonucununNAolduğunu biliyorum. - ☐ Faktörü sayıya çevirirken önce
as.character()kullanıyorum. - ☐
readline()kodunuinteractive()ile koruyorum,RscriptiçincommandArgs()biliyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
R’da kullanıcıdan nasıl veri alınır?
readline(prompt = "Soru: ") ile. Kullanıcının yazdığı şey her zaman karakter metni olarak döner.
readline() neden sayı yerine metin döndürüyor?
Çünkü R, kullanıcının ne yazacağını önceden bilemez. Girdi bir sayı da olabilir, bir isim de. Sayıya çevirmek senin sorumluluğunda: as.numeric(readline("Sayı: ")).
Rscript ile readline() neden beklemeden geçiyor?
readline() yalnızca etkileşimli oturumda bekler. Terminalden çalışan script’te boş metin döndürür. Alternatif olarak commandArgs() ya da readLines(file("stdin"), n = 1) kullanabilirsin.
as.numeric() neden NA döndürüyor?
Metin sayıya benzemiyorsa ("abc") ya da Türkçe ondalık virgül ("12,5") içeriyorsa dönüşüm başarısız olur. Önce sub(",", ".", x, fixed = TRUE) ile virgülü noktaya çevir.
Faktörü sayıya çevirince neden 1, 2, 3 çıkıyor?
Faktör, etiketleri sayısal kodlarla saklar. Doğrudan as.numeric() bu kodları verir. Doğru yöntem: as.numeric(as.character(faktör)).
Kullanıcıdan veri almayı ve türleri dönüştürmeyi öğrendin. Modülün son dersinde en çok kafa karıştıran konuya geliyoruz: mantıksal değerler, karşılaştırma operatörleri ve NA ile NULL arasındaki fark. Bunun ardından sıra, bütün bu değerleri akış kontrolünde kullanmaya geliyor.







