R’da while ve repeat Döngüleri: Sonsuz Döngüden Kaçınma Rehberi
Bazen kaç kez tekrar edeceğini baştan bilmezsin. “Bakiye iki katına çıkana kadar faiz ekle.” “Kullanıcı geçerli bir değer girene kadar sor.” Bu durumlarda aranan araç R while döngüsüdür.
Bu derste iki döngü var: while ve repeat. İkisi de tehlikelidir, çünkü yanlış yazılırsa asla bitmez. Güvenli kullanımı baştan öğrenelim.
while Döngüsü
while koşul doğru olduğu sürece bloğu tekrarlar. Her turdan önce koşula bakar.
sayac <- 1
while (sayac <= 3) {
cat("Sayaç:", sayac, "\n")
sayac <- sayac + 1 # Sayacı artırmayı unutma
}Sayaç: 1
Sayaç: 2
Sayaç: 3 Arka Planda Ne Oldu?
- R
sayac <= 3koşulunu kontrol etti.1 <= 3doğru, bloğa girdi. - Mesajı yazdırdı, sayacı 2 yaptı ve başa döndü.
- Aynı kontrol ve aynı işlem 2 ve 3 için de tekrarlandı.
- Sayaç 4 olunca
4 <= 3yanlış çıktı. Döngü bitti.
Koşul ilk bakışta yanlışsa blok hiç çalışmaz. sayac 10 olarak başlasaydı ekrana tek satır çıkmazdı.
Sonsuz Döngü ve Kurtulma Yolu
Yukarıdaki kodda sayac <- sayac + 1 satırını sildiğini düşün. Sayaç hep 1 kalır, koşul hep doğru olur ve döngü sonsuza dek çalışır. RStudio’da konsol meşgul kalır ve sürekli çıktı akar.
Çıkış yolu: Konsolun sağ üstündeki kırmızı Stop düğmesine bas ya da klavyede Esc tuşuna dokun. Düğme tepki vermezse oturumu yeniden başlat. Hatayı bulmak için yapılacak ilk şey, koşuldaki değişkenin döngü içinde gerçekten değiştiğini kontrol etmek.
Güvenlik önlemi olarak maksimum tur sayısı da koyabilirsin:
tur <- 0
maksimum_tur <- 1000
while (TRUE && tur < maksimum_tur) {
tur <- tur + 1
# ... asıl iş burada yapılır
}
tur[1] 1000Gerçek Bir Örnek: Para Kaç Yılda İkiye Katlanır?
Yıllık yüzde 10 faizle 1000 lirayı bankaya yatırdın. Kaç yıl sonra 2000 liraya ulaşır? Kaç tur süreceğini bilmediğimiz için while ideal.
bakiye <- 1000
yil <- 0
# Bakiye 2000'e ulaşana kadar her yıl faiz ekle
while (bakiye < 2000) {
bakiye <- bakiye * 1.10
yil <- yil + 1
}
cat("Yıl:", yil, "\n")
cat("Bakiye:", round(bakiye, 2), "\n")Yıl: 8
Bakiye: 2143.59 Yedinci yıl sonunda bakiye yaklaşık 1948.72 olur, hedefin altında kalır. Sekizinci yılda 2143.59’a çıkar ve döngü durur. Döngüden sonra bakiye 2000’in epey üstünde. Bu normal, çünkü kontrol yılın sonunda yapılıyor.
Koşulda NA Olursa
deger <- NA
while (deger < 5) {
cat("Çalıştı\n")
}Error in while (deger < 5) { : missing value where TRUE/FALSE neededTıpkı if gibi while da NA koşulunu kabul etmez. Döngü içinde bir hesap NA üretirse bir sonraki turun başında bu hatayı görürsün. Hata mesajı döngünün neresinde NA oluştuğunu söylemez, sadece koşulda patladığını söyler. İzini sürmek için döngünün içine print() koymak işe yarar.
repeat Döngüsü
repeat‘in koşulu yoktur. Sonsuza kadar tekrarlar ve çıkış için break komutuna ihtiyaç duyar. break döngüyü hemen sonlandırır.
deneme <- 0
repeat {
deneme <- deneme + 1
cat("Deneme", deneme, "\n")
# Üçüncü denemede döngüden çık
if (deneme == 3) {
break
}
}Deneme 1
Deneme 2
Deneme 3 Arka planda ne oldu? repeat bloğu her turda baştan çalıştı. deneme 3 olunca if koşulu doğru çıktı, break devreye girdi ve R döngünün kapanış parantezinin ötesine atladı. break unutulursa bu döngü asla bitmez.
while ile repeat Arasında Seçim
while: Koşul döngüye girmeden önce test edilmeliyse. Döngü hiç çalışmayabilir.repeat: Blok en az bir kez çalışmalıysa ve çıkış koşulu bloğun ortasında ya da sonunda belli oluyorsa. Örneğin kullanıcıdan değer isteyip kontrol etmek.
while (TRUE) yazmak da repeat ile aynı sonucu verir. Hangisini daha okunaklı buluyorsan onu kullan.
Küçük Bir Algoritma: Collatz Adımları
Bir sayı çiftse ikiye böl, tekse 3 ile çarpıp 1 ekle. Bu işlemi sayı 1’e düşene kadar sürdür. Kaç adım gerekir? Her sayı için farklı olduğundan while burada doğal seçim.
n <- 6
adim <- 0
while (n != 1) {
if (n %% 2 == 0) {
n <- n / 2 # Çiftse yarıya böl
} else {
n <- 3 * n + 1 # Tekse 3n + 1
}
adim <- adim + 1
}
adim[1] 8Sayı dizisi şöyle ilerledi: 6, 3, 10, 5, 16, 8, 4, 2, 1. Dokuz sayı, sekiz adım. %% operatörü bölümden kalanı verir ve çift/tek kontrolünün standart yoludur.
Kontrol Listesi
whilekoşulundaki değişkeni döngü içinde güncelliyorum.- Sonsuz döngüde
Escveya Stop düğmesiyle çıkabileceğimi biliyorum. - Emin olmadığım durumlarda maksimum tur sınırı koyuyorum.
repeatiçine mutlaka birbreakyazıyorum.- Döngü koşulunun
NAolabileceği yerlerde önceden kontrol ediyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
R’da do-while döngüsü var mı?
Doğrudan yok. Aynı etkiyi repeat ile elde edersin: bloğu çalıştırır, sonunda if ile koşulu kontrol eder ve break ile çıkarsın.
while döngüsü for’dan yavaş mı?
Hız farkı gözle görülür değildir. Asıl yavaşlama döngü içinde vektörü her turda büyütmekten gelir. Tur sayısı belliyse for döngüsü daha okunaklıdır, belli değilse while kullan.
Sonsuz döngüye girdim, konsol yanıt vermiyor. Ne yapmalıyım?
Önce Esc tuşuna ya da konsoldaki Stop düğmesine bas. Çalışmazsa Session menüsünden Restart R seçeneğini kullan. Kaydedilmemiş script değişiklikleri editörde kalır, kaybolmaz.
Döngüden bir seferlik çıkmak yerine turu atlamak mümkün mü?
Evet, bunun için next komutu var. Ona ve break’e 16. derste ayrıntılı bakacağız.
Sıradaki ders: Tur sayısını önceden bildiğimiz durumlar için R’ın daha pratik bir aracı var. 15. derste for döngüsünü, seq() ve seq_along() fonksiyonlarıyla birlikte öğreneceğiz.







