R’da Listeler (Lists): Oluşturma, $ ile [[ ]] Farkı ve Sık Hatalar
Vektörler tek tip veri tutar: ya hepsi sayı, ya hepsi metin. Bir öğrencinin adını, yaşını ve not listesini aynı nesnede saklamak istersen vektör işe yaramaz. R listeler tam bu iş için var. Listenin her elemanı farklı türde, hatta farklı uzunlukta olabilir.
Listeler R’da her yerde karşına çıkacak. Veri tabloları aslında listedir, istatistik modelleri liste döndürür, JSON dosyaları listeye çevrilir. O yüzden iyi anlamak lazım.
Liste Oluşturmak
# Farklı türde elemanlardan oluşan, isimli bir liste
ogrenci <- list(
ad = "Ayşe",
yas = 21,
notlar = c(80, 90, 75)
)
ogrenci$ad
[1] "Ayşe"
$yas
[1] 21
$notlar
[1] 80 90 75
Her eleman kendi başlığıyla ($ad, $yas) ve kendi türüyle durur. Uzunlukları da farklı: ad tek değer, notlar üç değer.
Listenin yapısını kısaca görmek için str() kullan. Bu fonksiyon, bilmediğin bir nesneyle karşılaştığında ilk başvuracağın araçtır:
str(ogrenci)
length(ogrenci)
names(ogrenci)List of 3
$ ad : chr "Ayşe"
$ yas : num 21
$ notlar: num [1:3] 80 90 75
[1] 3
[1] "ad" "yas" "notlar"Elemana Erişmek: $, [[ ]] ve [ ]
Burası listelerin en çok kafa karıştıran noktası. Üç farklı yolun var.
# 1. Dolar işareti: isimle erişir
ogrenci$ad
# 2. Çift köşeli parantez: isim ya da sıra ile erişir
ogrenci[["yas"]]
ogrenci[[3]]
# 3. Tek köşeli parantez: alt liste döndürür
ogrenci["yas"][1] "Ayşe"
[1] 21
[1] 80 90 75
$yas
[1] 21
İlk üç sonuç doğrudan değer. Sonuncusu değer değil, içinde tek eleman olan bir liste. Farkı sınıfa bakarak görebilirsin:
class(ogrenci[["yas"]])
class(ogrenci["yas"])[1] "numeric"
[1] "list"Tren Vagonu Benzetmesi
Listeyi bir yük treni gibi düşün. [ ] trenden bir ya da birkaç vagonu vagonuyla birlikte koparır. Elinde hâlâ tren vardır, sadece daha kısa. [[ ]] ise vagonun kapısını açıp içindeki yükü alır.
Pratik sonuç: bir elemanın içine girip hesap yapacaksan [[ ]] ya da $ kullan. ogrenci["notlar"] üzerinde mean() çalıştırırsan hata alırsın, çünkü elinde sayılar değil bir liste var.
# Doğru: önce yükü çıkar, sonra hesapla
mean(ogrenci$notlar)
# İç içe erişim: notların ikincisi
ogrenci$notlar[2][1] 81.66667
[1] 90$ ile Kısmi Eşleşme Tuzağı
sonuc <- list(ortalama = 5)
# "ort" yazdık ama R yine de buldu
sonuc$ort[1] 5$ listelerde ismin başlangıcıyla eşleşmeyi kabul eder. Kullanışlı görünür ama tehlikeli: sonuc$ort yazarken aslında var olmayan bir elemanı kastettiysen, R başka bir elemanı sessizce getirir. Emin olmak istiyorsan [["ortalama"]] yaz. Bu yazım tam eşleşme ister.
Eleman Eklemek, Değiştirmek, Silmek
# Yeni eleman ekle
ogrenci$bolum <- "Matematik"
# Var olan elemanı değiştir
ogrenci$yas <- 22
# NULL atayarak elemanı sil
ogrenci$bolum <- NULL
names(ogrenci)[1] "ad" "yas" "notlar"Arka planda ne oldu? Listede olmayan bir isme atama yapınca R yeni eleman yarattı. NULL atayınca elemanı listeden tamamen çıkardı. Dikkat: bir elemanı “boş” tutmak istiyorsan NULL atama, yoksa kaybolur. Boş bir yer tutucu için NA kullan.
İç İçe Listeler
sinif <- list(
ogretmen = "Mehmet Bey",
ogrenci1 = list(ad = "Ayşe", not = 85),
ogrenci2 = list(ad = "Ali", not = 70)
)
# Zincirleme erişim
sinif$ogrenci2$ad
sinif[["ogrenci1"]][["not"]][1] "Ali"
[1] 85Web’den gelen JSON verileri tam olarak bu şekilde iç içe listelere dönüşür. Birkaç seviye derine inmek normaldir, yeter ki her adımda str() ile nerede olduğuna bak.
Listeyi Vektöre Çevirmek: unlist()
puanlar <- list(a = 1, b = 2, c = 3)
unlist(puanlar)a b c
1 2 3 unlist() listeyi düzleştirip vektöre çevirir. Listede farklı türler varsa hepsi en genel türe dönüşür. Sayı ve metin karışık olursa sonuç metin vektörü olur ve sayılarla artık hesap yapamazsın.
Kontrol Listesi
list()ile farklı türde elemanları tek nesnede toplayabiliyorum.[ ]alt liste,[[ ]]ve$içerik döndürür.$kısmi eşleşme yapabileceğini biliyorum.- Eleman silmek için
NULLatadığımı, yer tutmak içinNAkullandığımı biliyorum. - Tanımadığım nesneye
str()ile bakıyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
R’da liste ile vektör arasındaki fark nedir?
Vektör tek türde elemanlar tutar. Liste farklı türde ve farklı uzunlukta elemanlar tutabilir. Liste, vektörlerin de kendisinin de içine girebileceği bir kaptır.
Liste ile veri tablosu (data frame) arasındaki ilişki nedir?
Data frame, tüm elemanları aynı uzunlukta olan özel bir listedir. Her sütun, listenin bir elemanıdır. Bu yüzden df$sutun yazımı bir liste erişimidir.
Listenin bir elemanı NULL olabilir mi?
list(a = NULL) yazarak oluşturabilirsin, eleman listede kalır. Ama sonradan l$a <- NULL ile atama yaparsan eleman silinir. Bu asimetri sürpriz yaratır, dikkat et.
Sıradaki ders: Kategorik verileri, yani şehir, cinsiyet ya da memnuniyet düzeyi gibi sınırlı seçeneklerden oluşan sütunları tutmanın özel bir yolu var. 22. derste faktörleri (factors) ele alacağız.






![R’da Vektör İndeksleme ve Filtreleme: [ ] Kullanımı, which() ve NA Tuzağı](https://verirotasi.com/wp-content/uploads/2026/10/r19-768x429.jpg)
