R’da Fonksiyon Tanımlama ve Argümanlar: Kendi Fonksiyonunu Yaz
Aynı kodu üçüncü kez kopyalayıp yapıştırdığın an, fonksiyon yazma vaktidir. Birinci kopya normal, ikincide kaşın kalkar, üçüncüde bir fonksiyon yazmalısın. Çünkü bir hatayı üç yerde düzeltmek, bir yerde düzeltmekten üç kat zahmetli.
Bu derste R fonksiyon tanımlama işini sıfırdan öğreneceğiz: function() sözdizimi, argüman geçirme yolları ve yeni başlayanların sık yaptığı hatalar.
İlk Fonksiyon
# Bir sayının karesini alan fonksiyon
kare <- function(x) {
x^2
}
kare(4)
kare(1:3)[1] 16
[1] 1 4 9Arka Planda Ne Oldu?
function(x)bir fonksiyon nesnesi yarattı. Parantez içindekixargüman (parametre) adıdır.- Süslü parantez içi gövdedir. Fonksiyon çağrılınca bu kod çalışır.
kare <- ...bu nesneye bir isim verdi. R’da fonksiyonlar da sıradan nesnelerdir. Sayı ya da metin gibi bir değişkene atanırlar.- Gövdede en son değerlendirilen ifade fonksiyonun sonucu olur. Burada o
x^2idi.
İkinci çağrıyı da gördün: kare(1:3) bir vektör aldı ve vektör döndürdü. x^2 vektörel olduğu için fonksiyon bedavaya vektörlerle de çalıştı.
Tek ifadelik fonksiyonlarda süslü parantezi atlayabilirsin:
kare <- function(x) x^2Birden Fazla Argüman
# Vücut kitle indeksi: kilo / boy^2
vki <- function(kilo, boy) {
kilo / boy^2
}
# Konuma göre: argümanlar tanımlandığı sırayla eşleşir
vki(70, 1.75)
# İsme göre: sıra önemsiz
vki(boy = 1.75, kilo = 70)[1] 22.85714
[1] 22.85714İki yolla da aynı sonucu aldın. Ama konuma göre çağırırken sırayı karıştırırsan R hata vermez:
# Kilo ile boyu yer değiştirdik
vki(1.75, 70)[1] 0.0003571429Mantıksız bir sonuç ama R için geçerli bir hesap. Fonksiyon sayıları kontrol etmez, sadece işlem yapar. Argüman sayısı ikiden fazlaysa isimleriyle çağırmak iyi bir alışkanlıktır. Hem okunur hem de sıra hatasını önler.
Eksik Argüman Hatası
vki(70)Error in vki(70) : argument "boy" is missing, with no defaultMesaj açık: boy argümanı verilmemiş ve varsayılan değeri de yok. Varsayılan değerleri sonraki derste göreceğiz.
İlginç bir ayrıntı: R argümanları tembel değerlendirir. Yani eksik argüman, gövdede gerçekten kullanılana kadar hata üretmez.
ilk_degeri_al <- function(a, b) {
a # b hiç kullanılmıyor
}
# b verilmedi ama hata çıkmaz, çünkü b'ye hiç dokunulmadı
ilk_degeri_al(10)[1] 10Bu davranışa lazy evaluation denir ve 36. derste ayrıntısına gireceğiz. Şimdilik “R bir argümanı ihtiyaç duyana kadar bekler” diye aklında tut.
Fonksiyon Orijinal Değişkeni Değiştirmez
artir <- function(x) {
x <- x + 1 # Fonksiyonun içindeki kopya değişir
x
}
a <- 5
artir(a)
a[1] 6
[1] 5Arka planda ne oldu? R, fonksiyona değişkenin kendisini değil bir kopyasını verdi. İçeride x‘i değiştirmek dışarıdaki a‘yı etkilemedi. Bu iyi bir şey: fonksiyonların yan etkisi olmaz, nesneler beklenmedik biçimde değişmez. Sonucu dışarı almak istiyorsan fonksiyon değer döndürmeli, sen de onu bir değişkene atamalısın: a <- artir(a).
İyi Fonksiyon Nasıl Yazılır?
- Tek iş yapsın. “Veriyi oku, temizle, grafiğini çiz” bir fonksiyon değil, üç fonksiyondur.
- Adı eylem içersin.
hesapla_vki,temizle_metin,oku_veri. Ad, ne yaptığını söylesin. - Dışarıdaki değişkene bağımlı olmasın. Gereken her şey argüman olarak girsin. Fonksiyon global bir değişkeni sessizce okuyorsa başka bir ortamda çalışmaz.
- Kısa olsun. Ekrana sığmayan fonksiyon büyük olasılıkla ikiye bölünmeli.
Ad seçerken c, t, sum, mean gibi R’ın kendi fonksiyon adlarından kaçın. Kendi fonksiyonunu bu adlarla tanımlarsan, o oturumda R’ın orijinal fonksiyonunu gölgelersin. Çoğu zaman R fonksiyon çağrısında doğru olanı bulur ama hata ayıklamayı zorlaştırır.
Fonksiyonu İncelemek
# Argüman listesini gör
args(vki)
# Fonksiyonun gövdesini yazdır
body(vki)function (kilo, boy)
NULL
{
kilo/boy^2
}args() yalnızca “imzayı” gösterir, gövdeyi NULL ile değiştirir. Gövdeyi body() verir. Fonksiyon adını parantezsiz yazarsan tüm tanımı da görürsün. Bu, başkasının yazdığı bir fonksiyonu okumanın en hızlı yoludur.
Kontrol Listesi
function(argüman) { gövde }yapısını bir değişkene atıyorum.- Gövdedeki son ifadenin sonuç olduğunu biliyorum.
- Çok argümanlı fonksiyonları isimleriyle çağırıyorum.
- Fonksiyonun orijinal değişkeni değiştirmediğini, kopyasıyla çalıştığını anlıyorum.
- Bir kodu üçüncü kez kopyalamak üzereyken fonksiyon yazıyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
R’da fonksiyon argüman ve parametre aynı şey mi?
Günlük kullanımda aynı anlamda kullanılırlar. Kesin tanımda parametre fonksiyon tanımındaki addır, argüman ise çağrı sırasında verilen değerdir. R belgelerinde çoğunlukla “argument” geçer.
Fonksiyon içinde print() mi cat() mi kullanmalıyım?
Fonksiyonun asıl işi bir değer hesaplamaksa, değeri döndür, yazdırmayı çağıran tarafa bırak. Ekrana mesaj yazdırmak sadece bilgilendirme amaçlıysa cat() ya da message() kullan.
Fonksiyonu ayrı bir dosyaya nasıl taşırım?
Fonksiyonu R/ klasöründeki bir script dosyasına yazıp ana scriptte source(“R/fonksiyonlar.R”) ile çağırırsın. Bunu 29. derste ele alacağız.
Sıradaki ders: Fonksiyonlarımız şimdilik hep son satırın değerini döndürüyor ve her argümanı istiyor. 26. derste return(), varsayılan argüman değerleri ve ... (üç nokta) argümanıyla fonksiyonlarını esnekleştireceğiz.


![R’da Vektör İndeksleme ve Filtreleme: [ ] Kullanımı, which() ve NA Tuzağı](https://verirotasi.com/wp-content/uploads/2026/10/r19-768x429.jpg)




