R’da Metin Biçimlendirme: paste(), sprintf() ve glue Rehberi
Bir rapor yazarken cümleleri elle birleştirmek, ilk iki üç kez iş görür. Sonra elinde 500 satırlık bir tablo olur, her satır için “Ayşe Hanım’ın siparişi 1.250,50 TL tutarında” gibi bir cümle üretmen gerekir. İşte orada metin biçimlendirme araçlarına ihtiyaç duyarsın.
R bu iş için üç ana yol sunar: paste(), sprintf() ve glue paketi. Üçünü de öğreneceksin, çünkü başkasının kodunu okurken hepsiyle karşılaşacaksın.
paste() ve paste0()
paste() verdiğin parçaları birleştirir. Varsayılan ayraç bir boşluktur.
paste("Merhaba", "Dünya")
# [1] "Merhaba Dünya"
paste("Merhaba", "Dünya", sep = "-")
# [1] "Merhaba-Dünya"
paste0("Merhaba", "Dünya") # paste(..., sep = "") ile aynı
# [1] "MerhabaDünya"paste0() ayraç koymaz. Dosya adı, kimlik kodu ya da sütun adı üretirken en çok işine yarayan hâli bu.
Vektörlerle Çalışmak
paste() vektörleştirilmiştir. Yani eleman eleman çalışır:
paste("Öğrenci", 1:3)
# [1] "Öğrenci 1" "Öğrenci 2" "Öğrenci 3"
paste0("rapor_", 2024:2026, ".csv")
# [1] "rapor_2024.csv" "rapor_2025.csv" "rapor_2026.csv"Arka planda ne oldu? 1:3 üç elemanlı bir vektör. R, tek elemanlı "Öğrenci" metnini üç kez tekrarlayarak eşleştirdi. Buna recycling (geri dönüşümlü tekrar) denir.
sep ve collapse Farkı
İki argüman da birleştirme yapar ama farklı yerde:
sep: ayrı vektörlerin eleman eleman birleşiminde araya girer.collapse: sonuç vektörünü tek bir metne indirger.
paste(c("elma", "armut", "kiraz"), collapse = ", ")
# [1] "elma, armut, kiraz"
paste(c("a", "b"), 1:2, sep = "_", collapse = "|")
# [1] "a_1|b_2"İkinci örnekte önce sep çalıştı: "a_1" ve "b_2" oluştu. Sonra collapse bu iki parçayı | ile tek metne bağladı.
paste() Sessizce Neleri Yapar?
paste("Not:", NA)
# [1] "Not: NA"
paste("a", character(0))
# [1] "a "
paste("ID", 1:3, c("x", "y"))
# [1] "ID 1 x" "ID 2 y" "ID 3 x"Bu üç sonucun hiçbiri hata ya da uyarı üretmez:
NA, metin olarak"NA"yazısına dönüşür. Raporda “Not: NA” yazarsa bunun kaynağı budur.- Boş vektör, ayraçla birlikte sondaki boşluğu bırakır.
- Farklı uzunluktaki vektörler uyarı vermeden tekrarlanır. Üçüncü satırda
c("x", "y")üç elemana tamamlanmak için baştan başlar.
Acı tecrübe:
paste()ile müşteri e-postası şablonu hazırlarken adı boş olan kayıtlarda “Sayın NA” yazan mektuplar çıkmıştı. Birleştirmeden önceis.na()kontrolü yap.
Sayıları birleştirirken yuvarlama beklemeyin:
paste("Oran:", 1 / 3)
# [1] "Oran: 0.333333333333333"paste() sayıyı olduğu gibi, uzun hâliyle metne çevirir. Biçimi kontrol etmek için sıradaki fonksiyona ihtiyacın var.
sprintf(): Format Kodlarıyla Hassas Kontrol
sprintf() C dilinden miras kalan bir yaklaşım kullanır. Önce kalıbı yazarsın, değerlerin gireceği yere % ile başlayan format kodları koyarsın.
sprintf("Merhaba %s!", "Ayşe")
# [1] "Merhaba Ayşe!"
sprintf("%.2f", 3.14159)
# [1] "3.14"
sprintf("%05d", 42L)
# [1] "00042"En çok kullanacağın format kodları:
%s: metin%d: tam sayı%f: ondalıklı sayı.%.2fondalıktan sonra 2 basamak demek.%e: bilimsel gösterim%5.1f: toplam 5 karakter genişliğinde, 1 ondalık basamak%05d: sıfırlarla doldurarak 5 karakter genişliğinde%+d: pozitif sayılarda da işaret göster%%: yüzde işaretinin kendisi
Vektörleştirme
paste() gibi sprintf() de eleman eleman çalışır:
sprintf("%s: %.1f%%", c("A", "B"), c(12.345, 67.89))
# [1] "A: 12.3%" "B: 67.9%"Arka planda ne oldu? İlk %s için "A" ve "B", %.1f için 12.345 ve 67.89 değerleri sırayla eşleşti. %% ise ekranda tek bir % yazdı.
%d Hatası
sprintf("%d", 42)
# [1] "42"
sprintf("%d", 3.5)
# Error in sprintf("%d", 3.5) :
# invalid format '%d'; use format %f, %e, %g or %a for numeric objects42 ondalık türünde olsa da tam sayı değerine sahip olduğundan %d kabul eder. 3.5 ise tam sayı değil, bu yüzden hata verir. Hesaplamadan çıkan değerlerde emin olmak için %f kullanmak daha güvenlidir.
Hizalama: Basit Bir Tablo
urunler <- c("Kalem", "Defter", "Silgi")
fiyatlar <- c(12.5, 45, 8.75)
cat(sprintf("%-8s %8.2f TL\n", urunler, fiyatlar), sep = "")
# Kalem 12.50 TL
# Defter 45.00 TL
# Silgi 8.75 TL%-8s metni sola hizalayarak 8 karakter yer ayırır, %8.2f sayıyı sağa hizalayarak 8 karakter genişliğinde yazar. Çıktıyı cat() ile bastığın için \n yeni satıra geçirir ve sep = "" satırlar arasına fazladan boşluk girmesini önler. Konsolda ya da yazı tipinde hizalamanın doğru görünmesi için sabit genişlikli (monospace) font gerekir.
Türkçe Sayı Biçimi: Binlik Nokta, Ondalık Virgül
sprintf() ondalık ayracı olarak her zaman nokta kullanır. Türkçe biçim istiyorsan formatC() yardımcı olur:
formatC(1234567.891, format = "f", digits = 2, big.mark = ".", decimal.mark = ",")
# [1] "1.234.567,89"Bu çıktı artık bir sayı değil, bir metindir. Hesap yapmayı bitirdikten sonra, en son adımda biçimlendir. Önce biçimlendirip sonra toplamaya çalışırsan Ders 7’deki "12,5" problemiyle yeniden karşılaşırsın.
glue: Okunaklı Kod
paste() ve sprintf() çalışır, ama uzun cümlelerde okunması zorlaşır. glue paketi bu sorunu çözer. Değişkenleri doğrudan süslü parantez içine yazarsın.
# install.packages("glue")
library(glue)
isim <- "Ayşe"
yas <- 28
glue("{isim} {yas} yaşında.")
# Ayşe 28 yaşında.
glue("Gelecek yıl {yas + 1} yaşında olacak.")
# Gelecek yıl 29 yaşında olacak.Arka planda ne oldu? glue() metnin içindeki { ... } bölümlerini R kodu olarak çalıştırdı ve sonucu metne yerleştirdi. Bu yüzden {yas + 1} gibi küçük hesaplar da yazabilirsin.
Vektörlerle de çalışır:
isimler <- c("Ayşe", "Mehmet")
puanlar <- c(85, 92.5)
glue("{isimler}: {puanlar} puan")
# Ayşe: 85 puan
# Mehmet: 92.5 puanBiçimlendirmeyi glue içinde de yapabilirsin:
glue("{isimler}: {sprintf('%.1f', puanlar)} puan")
# Ayşe: 85.0 puan
# Mehmet: 92.5 puanMetnin içinde süslü parantez göstermek istersen ikiye katla:
glue("Küme: {{1, 2, 3}}")
# Küme: {1, 2, 3}Listeyi “a, b ve c” biçiminde yazdırmak için:
glue_collapse(c("elma", "armut", "kiraz"), sep = ", ", last = " ve ")
# elma, armut ve kirazÜç Yöntem Ne Zaman?
paste0(): Kısa birleştirmeler, dosya adları, sütun adları. Ek paket gerektirmez.sprintf(): Sayı biçimi (basamak, sıfır doldurma, hizalama) önemliyse.glue(): Çok değişkenli, okunabilirliğin önemli olduğu cümleler ve rapor metinleri.
Acı tecrübe:
gluepaketini bir script’te yükleyip kullanmak ve sonra paketin yüklü olmadığı bir makinede çalıştırmak, “could not find function glue” hatasına yol açar. Paket bağımlılıklarınırenvile kaydetmenin sebebi tam olarak bu (Ders 3).
Uygulama: Sipariş Özeti
musteri <- c("Ayşe", "Mehmet", "Zeynep")
tutar <- c(1250.5, 89.9, 3400)
ozet <- sprintf("%s: %s TL", musteri,
formatC(tutar, format = "f", digits = 2, big.mark = ".", decimal.mark = ","))
cat(ozet, sep = "\n")
# Ayşe: 1.250,50 TL
# Mehmet: 89,90 TL
# Zeynep: 3.400,00 TLArka planda ne oldu? formatC() önce üç tutarı Türkçe sayı biçimli metinlere çevirdi. sprintf() bu metinleri %s yerlerine yerleştirdi. cat(..., sep = "\n") her cümleyi ayrı satıra yazdı.
Kontrol Listesi
- ☐
paste()ilepaste0()arasındaki fark bende net. - ☐
sepilecollapsefarkını açıklayabiliyorum. - ☐
NA‘nınpaste()içinde"NA"yazısına dönüştüğünü biliyorum. - ☐
sprintf()içinde%s,%d,%.2fve%%kodlarını kullanabiliyorum. - ☐ Sayıları hesaplamadan sonra, en son adımda biçimlendiriyorum.
- ☐
glueile süslü parantez içine değişken ve küçük hesaplar yazabiliyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
R’da iki metin nasıl birleştirilir?
paste("a", "b") boşlukla, paste0("a", "b") boşluksuz birleştirir. Bir vektörün elemanlarını tek metne indirmek için collapse argümanını kullan.
paste ve paste0 arasındaki fark nedir?
paste0() ayraç eklemez. paste(..., sep = "") ile aynı sonucu verir ve genellikle daha kısa yazılır.
sprintf ile ondalık basamak nasıl ayarlanır?
%.2f yazarsan iki basamak gösterilir. Örnek: sprintf("%.2f", 3.14159) sonucu "3.14".
R’da glue paketi ne işe yarar?
Metnin içine {değişken} yazarak R ifadelerini doğrudan yerleştirmeni sağlar. Uzun cümlelerde paste() kullanımından çok daha okunaklıdır.
paste sonucunda neden “NA” yazısı çıkıyor?
Çünkü paste() eksik değeri metne çevirirken NA yazısını kullanır. Birleştirmeden önce is.na() ile kontrol et ya da eksik değerleri doldur.
Metinleri hazırlamayı öğrendin. Bir sonraki derste programı kullanıcıyla konuşturacağız: readline() ile veri almayı, gelen her şeyin neden metin olduğunu ve tür dönüşümlerinin nerede patladığını göreceğiz.






![R’da Listeler (Lists): Oluşturma, $ ile [[ ]] Farkı ve Sık Hatalar](https://verirotasi.com/wp-content/uploads/2026/10/r21-768x429.jpg)
